Hipertansiyon basit olarak yüksek kan basıncı demektir. Kan basıncı ya da daha doğru söylemek gerekirse kanı kalpten dokulara taşıyan damarların kan basıncı;

• Hastaya ait özellikler (yaş, cinsiyet, ırk gibi)
• Fiziksel durumdan (istirahat, güç harcama gibi)

Etkilenen bir parametredir. Bu nedenle de normal kan basıncı değerlerini belirlemek gerçekte oldukça güçtür.

Kan basıncı ölçülürken 2 kan basıncı değerine bakılır; Büyük tansiyon (sistolik kan basıncı) ve Küçük tansiyon (diyastolik kan basıncı). Kalbin kasılması sırasında ölçülen kan basıncı, büyük tansiyon, kalbin gevşemesi esnasında ölçülen kan basıncı ise küçük tansiyondur

Hipertansiyon çok yaygın bir hastalıktır.

Hipertansiyon, kalıcı sakatlık ve ölüm nedeni olan toplumsal bir sorundur. Hastaların azımsanmayacak bir kısmının kan basıncı yüksekliğinin farkında olmaması, hipertansiyonun önemini artırmaktadır.
Yüksek kan basıncı, kalp hastalığı, inme (ölüm nedenleri arasında sırasıyla birinci ve üçüncü sırada yer alırlar) ve böbrek hastalığı riskini artırır.

Hipertansiyon için yapılan sınıflamalarda zaman içinde belirgin farklılıklar olmuştur. Yaygın olarak kabul gören Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Hipertansiyon Komitesi (DSÖ/ISH)’nin yaptığı aşağıdaki sınıflandırmanın kullanılması önerilir:

Tablo: Hipertansiyonun sınıflandırılması

1. Kategori "Optimal" basınç.
"Optimal" basınçta sistolik 120 mmHg altında, diyastolik ise 80 mmHg altındadır.

2. Kategori "Normal" basınç.
Bu kategoride sistolik 130 mmHg'nin altında, diyastolik ise 85 mmHg'nin altında olmaktadır.

3. kategori "Yüksek normal"
Bu kategoride sistolik 130 - 139 mmHg arasında, diyastolik 85 - 89 arasındadır.

4. kategori "Hipertansiyon 1. derece.
Bu kategoride sistolik 140 - 159 arası, diyastolik 90 - 99 araslığındadır.

5. kategori "Hipertansiyon 2. derece"
Bu kategoride sistolik 160 - 179 arası, diyastolik 100 - 109 arasındadır.

6. kategori "Hipertansiyon 3. derece"
Bu kategoride sistolik 180, diyastolik 110 mmHg değerindedir. 7. kategori "İzole sistolik hipertansiyon"
Bu kategoride sistolik 150, diyastolik 90 mmHg altında olmaktadır.

Hipertansiyonun vücuda verdiği bu zararlar, hastaların moralini bozmamalıdır. Çünkü tedavi edilebilir bir hastalıktır ve yeterli tedavi ile bu zararlar minimuma indirilebilir.

Hipertansiyondan Korunmak İçin Öneriler

• İdeal ağırlığınızı koruyun.

Şişmanlık hipertansiyon için önemli bir risk faktörüdür. Beden Kitle İndeksinizi hesaplayarak boyunuza göre uygun ağırlıkta olup olmadığınızı kontrol edin. Eğer şişmansanız uygun ağırlığa gelene kadar zayıflayın. Boyunuza göre uygun ağırlıkta iseniz ise bu ağırlığınızı koruyun. Beden Kitle İndeksi (BKI) = Vücut Ağırlığı (kg)/ Boy (m 2 ) 25 ve üzerinde olması şişman olduğunuzun bir göstergesidir.

• Düzenli fiziksel aktivite yapın.

Hareketli bir yaşam tarzı seçin. Haftada 5 gün 30 dakikalık orta yoğunlukta bir fiziksel aktivite düzenli fiziksel aktivite yaptığınızın bir göstergesidir. Düzenli fiziksel aktivite yaşın ve kronik hastalıkların olumsuz etkisini azaltır, kan basıncını düzenler, kardiyak aritmi/ ani ölüm riskini azaltır.

• Sigara içmeyin.

Sigara ve sigara dumanı, katran, karbon monoksit ve nikotine ek olarak içerdiği 4000’den fazla kimyasal madde nedeniyle başta kanser olmak üzere, kronik bronşit, felç ve koroner kalp hastalıklarına neden olan önemli bir risk faktörüdür. Sağlığınız için sigara içmeyin, içiyorsanız bırakmaya gayret edin.

•Beslenmenize dikkat edin.

— Vücut ağırlığınızı dengede tutmak, kilo almamak için az şekerli besinleri tercih edin, çay şekeri gibi rafine şekerleri mümkün olduğunca az tüketin, tatlılar ve şekerli içeceklerin tüketimini sınırlandırın.
—Tuz ve sodyum alımını kısıtlayın. Sodyum alımı 1.5 –2.5 gr arasında (4–6 gr tuz) olmalıdır. Ayrıca tuz oranı düşük yağsız veya az yağlı süt ve süt ürünlerini (yoğurt, peynir vb.) tüketin.
— Kullandığınız yağ türüne dikkat edin ve doymamış yağ asidinden zengin bitkisel sıvı yağları (zeytinyağı, ayçiçeği yağı, mısırözü yağı vb) tercih edin.
— Posa tüketimini arttırın. Haftada her gün 4-6 porsiyon (400-500 gr) çeşitli taze sebze ve meyve yiyin. Kuru fasulye, nohut, mercimek vb. kuru baklagillerin tüketimine özen gösterin.
—Alkol tüketimini azaltın. Alkol alımı kan basıncının yükselmesine neden olur.

• Stresden mümkün olduğunca uzak durun.
• Düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırın.